Detaylı Ultrason Ne Zaman Yapılır? | Arnavutköy Detaylı Ultrason

Detaylı Ultrtrason Ne Zaman Yapılır?
Gebelik boyunca yapılan ultrasonların her biri farklı bir amaç taşır. İlk haftalarda gebeliğin rahim içinde olup olmadığı ve bebeğin gelişimi değerlendirilirken ilerleyen haftalarda bebeğin anatomik yapıları çok daha ayrıntılı olarak incelenebilir.
Anne adaylarının “detaylı ultrason”, “ayrıntılı ultrason”, “ikinci düzey ultrason” veya “20. hafta ultrasonu” olarak duyduğu değerlendirme de bu amaçla yapılır.
Detaylı ultrasonun temel amacı bebeğin başından ayaklarına kadar anatomik yapılarının sistematik biçimde incelenmesi, büyümesinin değerlendirilmesi ve ultrasonla fark edilebilecek bazı yapısal farklılıkların araştırılmasıdır.
Uluslararası Obstetrik ve Jinekolojik Ultrason Derneği (ISUOG), orta trimester anatomik ultrasonunun genel olarak 18–24. gebelik haftaları arasında yapılabileceğini belirtiyor. Pek çok uygulamada en sık tercih edilen dönem yaklaşık 18–22. haftalardır. ISUOG
Detaylı Ultrason Kaçıncı Haftada Yapılır?
En sık tercih edilen dönem:
18–22. gebelik haftalarıdır.
Bunun önemli bir nedeni, bu haftalarda bebeğin organlarının ultrasonla ayrıntılı değerlendirme yapılabilecek kadar gelişmiş ve büyümüş olmasıdır.
ISUOG orta trimester ultrasonunun yaklaşık 18–24. haftalar arasında gerçekleştirilebileceğini belirtirken, birçok sağlık sisteminde tarama yaklaşık 20. hafta civarında planlanmaktadır. NHS'de de anatomik tarama çoğunlukla 18–21. haftalarda yapılır. ISUOG
Dolayısıyla:
“Detaylı ultrason tam olarak 20+0 haftada yapılmak zorunda mı?”
sorusunun cevabı hayırdır.
Uygun zaman hastanın gebelik haftası, bebeğin pozisyonu, önceki incelemeler ve klinik duruma göre belirlenebilir.
18 Haftadan Önce Detaylı Ultrason Yapılır mı?
Gebeliğin daha erken dönemlerinde de bebeğin anatomisi hakkında önemli bilgiler alınabilir.
Özellikle 11–14. hafta ultrasonu gebelik haftasının doğrulanması, çoğul gebeliğin değerlendirilmesi ve bebeğin bazı anatomik yapılarının incelenmesi açısından önemlidir.
Ancak erken ultrasonun normal olması, ikinci trimesterdeki detaylı anatomik değerlendirmeyi gereksiz hale getirmez.
ISUOG, ilk trimester ultrasonu normal olsa bile ikinci trimesterde bebeğin anatomisinin tekrar değerlendirilmesini öneriyor; çünkü bazı yapısal farklılıklar ancak gebelik ilerledikçe görünür hale gelebilir. ISUOG
Detaylı Ultrasonda Bebeğin Nelerine Bakılır?
Detaylı ultrason yalnızca bebeğin boyunu veya kilosunu ölçmekten ibaret değildir.
Muayene sırasında bebeğin anatomik yapıları belirli bir sistem içerisinde incelenir.
Beyin ve Baş Yapısı
Bebeğin;
- Kafatası şekli
- Beyin yapıları
- Beyin içerisindeki belirli anatomik bölgeler
- Beyincik
- Beyin boşlukları
ultrason görüntülerinde değerlendirilir.
Orta trimester ultrasonu, ciddi beyin ve merkezi sinir sistemi anomalilerinin bir bölümünün saptanabileceği önemli değerlendirmelerden biridir. ISUOG
Yüz
Bebeğin yüzü uygun görüntü elde edilebildiğinde farklı açılardan değerlendirilebilir.
Özellikle;
- Dudak yapısı
- Yüz profili
- Göz çevresindeki bazı yapılar
incelenebilir.
Dudak-damak yarıkları gibi bazı yapısal farklılıklar bu değerlendirmede fark edilebilir; ancak ultrason tüm yüz anomalilerini kesin olarak göstermez.
Kalp
Detaylı ultrasonun önemli bölümlerinden biri bebeğin kalbinin değerlendirilmesidir.
Kalbin;
- Dört odacıklı görünümü
- Büyük damarların çıkışları
- Kalp ritmi
- Kalbin göğüs içerisindeki konumu
gibi özellikleri incelenebilir.
Doğuştan kalp hastalıklarının bir bölümü gebelik sırasında saptanabilir.
Ancak normal detaylı ultrason, bebeğin kalbinde hiçbir problem bulunmadığının yüzde 100 garantisi değildir.
Bazı kalp problemleri çok küçük olabilir veya gebeliğin ilerleyen dönemlerinde daha belirgin hale gelebilir.
Omurga
Bebeğin omurgası farklı düzlemlerden incelenir.
Omurların yapısı ve cilt bütünlüğü değerlendirilerek özellikle açık spina bifida gibi bazı yapısal farklılıkların belirtileri araştırılır.
ISUOG, 18–22. haftalardaki orta trimester ultrasonunda omurga değerlendirmesini fetal anatomik incelemenin önemli parçalarından biri olarak tanımlıyor. ISUOG
Göğüs ve Akciğerler
Bebeğin göğüs kafesi, akciğerleri ve diyaframı değerlendirilir.
Kalbin ve akciğerlerin göğüs içerisindeki konumu, göğüs kafesinin yapısı ve diyaframın bütünlüğü incelenebilir.
ISUOG, orta trimester ultrasonunda akciğerler, kalp, diyafram ve göğüs kafesinin genel yapısının değerlendirilmesini öneriyor. ISUOG
Karın Bölgesi
Bebeğin karın bölgesinde;
- Mide
- Karın duvarı
- Bağırsakların genel görünümü
- Göbek kordonunun karın duvarına giriş bölgesi
gibi yapılar incelenebilir.
Karın duvarı ile ilişkili bazı doğumsal anomaliler detaylı ultrason sırasında fark edilebilir.
Böbrekler ve Mesane
Her iki böbreğin görülüp görülmediği, böbreklerin genel yapısı ve bebeğin mesanesinin dolup boşalması değerlendirilebilir.
İdrar yollarındaki bazı genişlemeler veya yapısal farklılıklar da bu incelemede fark edilebilir.
Kollar, Bacaklar, Eller ve Ayaklar
Bebeğin üst ve alt ekstremiteleri incelenir.
Uzun kemiklerin ölçümleri alınabilir.
Kemiklerin yapısı ve uzuvların genel görünümü değerlendirilir.
Ancak bebeğin pozisyonuna bağlı olarak özellikle el ve ayakların tüm ayrıntılarını tek bir muayenede görüntülemek her zaman mümkün olmayabilir.
Bebeğin Büyümesi Ölçülür mü?
Evet.
Detaylı ultrason sırasında bebeğin çeşitli ölçümleri alınabilir.
Örneğin;
- Baş ölçümleri
- Karın çevresi
- Uyluk kemiği uzunluğu
gibi ölçümler bebeğin gebelik haftasına uygun büyüyüp büyümediğini değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.
Bu ölçümlerden tahmini fetal ağırlık hesaplanabilir.
Ancak tahmini ağırlığın ultrasonla yapılan yaklaşık bir hesaplama olduğu unutulmamalıdır.
Plasentaya Bakılır mı?
Evet.
Plasentanın rahim içerisindeki yeri değerlendirilir.
Plasenta;
- Rahmin ön duvarında,
- Arka duvarında,
- Üst bölümünde
bulunabilir ve bunların çoğu normal yerleşimlerdir.
Önemli olan plasentanın rahim ağzıyla ilişkisi ve klinik açıdan problem oluşturabilecek bir yerleşimin bulunup bulunmamasıdır.
Ultrason sırasında gerekli durumlarda plasentanın yapısı ve göbek kordonunun bağlantısı da değerlendirilir.
Bebeğin Suyu Kontrol Edilir mi?
Evet.
Amniyon sıvısının miktarı da ultrason değerlendirmesinin bir parçasıdır.
Bebeğin çevresinde normalden az veya fazla sıvı bulunması farklı nedenlerle ilişkili olabileceğinden gerektiğinde takip planlanabilir.
Rahim Ağzı Uzunluğuna Bakılır mı?
Bazı gebeliklerde serviks, yani rahim ağzı uzunluğunun değerlendirilmesi gerekebilir.
Özellikle erken doğum riski açısından ek risk faktörleri bulunan hastalarda rahim ağzının transvajinal ultrasonla ölçülmesi planlanabilir.
Ancak her detaylı ultrasonun mutlaka aynı kapsamda serviks ölçümü içermesi gerekmez.
Gebeliğin öyküsüne göre kadın doğum uzmanı gerekli değerlendirmeyi planlar.
Detaylı Ultrason Ne Kadar Sürer?
Muayene süresi bebeğin pozisyonuna ve değerlendirmenin kapsamına göre değişebilir.
Orta trimester anatomik tarama sıklıkla yaklaşık 30 dakika civarında sürebilir ancak bebeğin uygun pozisyonda olmaması durumunda inceleme uzayabilir. NHS de 20. hafta taramasının genellikle yaklaşık 30 dakika sürdüğünü, bebeğin pozisyonunun uygun olmadığı durumlarda ek süre veya tekrar randevu gerekebileceğini belirtiyor. nhs.uk
Dolayısıyla muayenenin uzun sürmesi tek başına bir problem bulunduğu anlamına gelmez.
Bazen hekim yalnızca bebeğin dönmesini bekliyor olabilir.
Bebek Uygun Pozisyonda Değilse Ne Olur?
Bebeğin kalbi, yüzü veya omurgası rahimde bulunduğu pozisyon nedeniyle yeterince görüntülenemeyebilir.
Böyle bir durumda anne adayından biraz yürümesi veya pozisyon değiştirmesi istenebilir.
Yine görüntü alınamazsa eksik kalan yapıların değerlendirilmesi için başka bir tarihte kontrol ultrasonu planlanabilir.
Bu durum oldukça sık görülebilir ve:
“Doktor tekrar çağırdı, kesin bir problem var.”
anlamına gelmez.
NHS de bebeğin uygun pozisyonda olmaması halinde taramanın tamamlanması için yeni bir randevu verilebileceğini belirtiyor. nhs.uk
Detaylı Ultrason 3 Boyutlu veya 4 Boyutlu Ultrason mudur?
Hayır.
Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır.
Detaylı ultrasonun değeri bebeğin üç boyutlu yüz fotoğrafını göstermekten değil, anatomik yapıları sistematik olarak değerlendirmekten gelir.
Temel değerlendirmelerin önemli bölümü iki boyutlu ultrason görüntüleri kullanılarak yapılır.
3D ve 4D ultrason bazı durumlarda ek anatomik bilgi sağlayabilir ancak detaylı ultrasonun yerini yalnızca “bebeğin yüzünü 4D görmek” şeklinde düşünmek doğru değildir.
Detaylı Ultrasonda Bebeğin Cinsiyeti Görülür mü?
Gebelik haftası uygun ve bebeğin pozisyonu elverişliyse cinsiyet çoğu zaman görülebilir.
Ancak detaylı ultrasonun temel amacı cinsiyet belirlemek değildir.
Muayenenin asıl amacı bebeğin anatomisini ve gelişimini değerlendirmektir.
Ayrıca bebeğin pozisyonuna bağlı olarak cinsiyet her zaman net şekilde görüntülenemeyebilir.
Detaylı Ultrason Down Sendromunu Kesin Gösterir mi?
Hayır.
Detaylı ultrason genetik tanı testi değildir.
Ultrasonda bazı kromozomal hastalıklarla ilişkili olabilecek işaretler veya yapısal anomaliler görülebilir ancak ultrasonun normal olması Down sendromu veya diğer kromozomal durumları yüzde 100 dışlamaz.
Kromozomal hastalıkların değerlendirilmesinde;
- İlk trimester taramaları
- NIPT gibi tarama testleri
- Gerektiğinde amniyosentez gibi tanısal testler
farklı amaçlarla kullanılabilir.
Bu nedenle detaylı ultrason ile genetik tarama testleri birbirinin yerine geçmez.
Detaylı Ultrason Her Problemi Gösterir mi?
Hayır.
Bu, anne adaylarının mutlaka bilmesi gereken konulardan biridir.
Detaylı ultrason çok değerli bir değerlendirmedir ancak bebeğin tamamen sağlıklı olduğunu garanti eden bir test değildir.
Bazı yapısal anomaliler ultrasonla görülemeyebilir.
Bazı hastalıklar ise gebeliğin bu döneminde henüz ortaya çıkmamış olabilir.
NHS de 20. hafta taramasının bütün sağlık problemlerini tespit edemeyeceğini açıkça belirtiyor. nhs.uk
Dolayısıyla normal sonuç:
“Ultrasonda değerlendirilebilen yapılarda belirgin bir problem saptanmadı.”
anlamında değerlendirilmelidir.
Detaylı Ultrasonda Problem Görülürse Ne Olur?
Bir bulgunun görülmesi her zaman bebeğin ciddi bir hastalığı olduğu anlamına gelmez.
Bazı ultrason bulguları geçici veya önemsiz olabilir.
Bazıları ise daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir.
Şüpheli bir bulgu tespit edildiğinde;
- Tekrar ultrason
- Perinatoloji değerlendirmesi
- Fetal ekokardiyografi
- Genetik danışmanlık
- NIPT veya farklı taramalar
- Gerektiğinde amniyosentez gibi tanısal testler
gündeme gelebilir.
Hangi incelemenin gerektiği görülen bulguya göre belirlenir.
Kimlerde Daha Ayrıntılı Değerlendirme Gerekebilir?
Her gebeye orta trimester anatomik ultrason önerilse de bazı gebeliklerde daha ayrıntılı veya ek takip gerekebilir.
Örneğin;
- Önceki gebelikte doğumsal anomali öyküsü
- Ailede bazı genetik hastalıkların bulunması
- İkiz veya çoğul gebelik
- Anne adayında bazı kronik hastalıklar
- Gebelikte kullanılan bazı ilaçlar
- İlk trimester taramasında şüpheli bulgu
- Bebeğin büyümesiyle ilgili problem
- Daha önceki ultrasonda farklı bir bulgunun görülmesi
gibi durumlarda perinatoloji değerlendirmesi gerekebilir.
Detaylı Ultrason ile Perinatoloji Aynı Şey mi?
Hayır.
Perinatoloji, riskli gebelikler ve anne-fetal tıp alanıyla ilgilenen bir yan uzmanlık dalıdır.
Detaylı fetal ultrason ise bir görüntüleme ve değerlendirme yöntemidir.
Rutin gebelik takibinde yapılan ultrasonda şüpheli bir durum görülmesi veya gebeliğin yüksek riskli olması durumunda hasta perinatoloji uzmanına yönlendirilebilir.
Bu nedenle “detaylı ultrason yaptırmak” ile “yüksek riskli gebelik tanısı almak” aynı şey değildir.
20. Haftada Detaylı Ultrasonu Kaçırdıysam Ne Yapmalıyım?
Öncelikle panik yapılmamalıdır.
ISUOG, orta trimester anatomik ultrasonunun genel olarak yaklaşık 18–24. haftalar arasında gerçekleştirilebileceğini belirtiyor. ISUOG
20. haftayı geçtiyseniz gebeliğinizi takip eden kadın doğum uzmanıyla iletişime geçerek uygun muayene zamanını belirleyebilirsiniz.
Muayenenin gereksiz yere daha fazla geciktirilmemesi uygun olacaktır.
Detaylı Ultrason Anne veya Bebeğe Zararlı mı?
Ultrason görüntüleme iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz.
Ses dalgalarıyla çalışır.
Tıbbi gereklilikle ve uygun cihazlarla gerçekleştirilen obstetrik ultrason gebelik takibinde uzun yıllardır kullanılan temel görüntüleme yöntemlerinden biridir.
Bununla birlikte yalnızca hatıra görüntüsü elde etmek amacıyla gereksiz ve uzun ultrason maruziyeti yerine ultrasonun tıbbi amaçla ve eğitimli sağlık profesyonelleri tarafından kullanılması tercih edilmelidir.
Detaylı Ultrason Öncesi Aç Olmak Gerekir mi?
Genellikle detaylı ultrason için açlık gerekmez.
Ancak muayene yapılacak merkezin özel bir hazırlık önerisi bulunabilir.
Mesanenin dolu olması gerekip gerekmediği de gebelik haftasına ve kullanılan yönteme göre değişebilir.
Bu nedenle randevu öncesinde merkezin verdiği talimatlara uyulması yeterlidir.
Detaylı Ultrason Neden Önemlidir?
Detaylı ultrasonun temel amacı bebeğin anatomisini sistematik şekilde değerlendirmektir.
Bu inceleme sayesinde bazı yapısal farklılıklar gebelik sırasında fark edilebilir.
Bir problem erken tespit edildiğinde;
ek incelemelerin yapılması, gebeliğin uygun şekilde takip edilmesi, doğumun uygun merkezde planlanması ve bazı durumlarda doğum sonrası tedavinin önceden organize edilmesi
mümkün olabilir.
ISUOG, orta trimester ultrasonunun tüm gebelere rutin gebelik bakımının bir parçası olarak sunulmasını öneriyor. ISUOG
Arnavutköy Detaylı Ultrason ve Gebelik Takibi
Gebelikte detaylı ultrasonun doğru zamanda planlanması ve sonuçlarının diğer gebelik bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Op. Dr. Önder Şeref – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı tarafından Arnavutköy’de gebelik takibi sırasında bebeğin gelişimi değerlendirilebilir, detaylı ultrason için uygun gebelik haftası planlanabilir ve gerekli durumlarda ileri ultrason/perinatoloji değerlendirmesine yönlendirme yapılabilir.
Arnavutköy detaylı ultrason, Arnavutköy kadın doğum doktoru, gebelik takibi ve 20. hafta ultrasonu hakkında bilgi almak için muayene randevusu oluşturabilirsiniz.