Hamilelikte Bulantı Ne Zaman Başlar ve Ne Zaman Geçer?

Makale başlığı
Hamilelikte Bulantı Ne Zaman Başlar ve Ne Zaman Geçer?
URL (slug)
hamilelikte-bulanti-ne-zaman-baslar-ne-zaman-gecer
Kısa özet
Hamilelikte mide bulantısı genellikle gebeliğin ilk haftalarında başlar ve çoğu anne adayında ikinci trimestre doğru azalır. Gebelikte bulantının ne zaman başladığını, hangi haftalarda arttığını ve ne zaman doktora başvurulması gerektiğini öğrenin.
Hamilelikte Bulantı Ne Zaman Başlar ve Ne Zaman Geçer?
Hamileliğin ilk belirtilerinden biri olarak bilinen mide bulantısı, birçok anne adayında gebeliğin ilk haftalarında ortaya çıkar.
Halk arasında “sabah bulantısı” olarak adlandırılsa da gebelik bulantısı yalnızca sabah saatlerinde görülmez. Günün herhangi bir saatinde, hatta bazı kişilerde gün boyunca devam edebilir. ACOG da gebelikte bulantı ve kusmanın günün herhangi bir saatinde ortaya çıkabileceğini belirtiyor. ACOG
Peki hamilelikte bulantı tam olarak kaçıncı haftada başlar? Ne zaman en yoğun hale gelir ve ne zaman geçer?
Hamilelikte Bulantı Kaçıncı Haftada Başlar?
Gebelik bulantısı genellikle oldukça erken dönemde başlar.
NHS’ye göre belirtiler çoğunlukla gebeliğin 4. ile 7. haftaları arasında ortaya çıkmaya başlar. ACOG ise gebelik bulantısı ve kusmasının çoğunlukla 9. haftadan önce başladığını belirtiyor. nhs.uk
Bazı anne adaylarında bulantı 5–6. haftalarda fark edilirken bazı kişilerde daha geç başlayabilir.
Ayrıca her hamilelikte mutlaka bulantı görülmesi gerekmez.
Bulantınızın olmaması gebeliğin sağlıksız olduğu anlamına gelmez.
4 Haftalık Gebelikte Bulantı Olur mu?
Olabilir.
Gebeliğin 4. haftasında bazı anne adayları henüz hiçbir belirti yaşamazken bazı kişilerde hafif bulantı, koku hassasiyeti veya iştah değişiklikleri başlayabilir.
Ancak bu dönemde bulantının olmaması da tamamen normal olabilir.
Gebelik belirtileri kişiden kişiye oldukça farklıdır.
5–6 Haftalık Gebelikte Bulantı Normal mi?
Evet.
Özellikle 5. ve 6. haftalar, gebelik bulantısının sık fark edilmeye başladığı dönemlerden biridir.
Bu dönemde;
- Sabah mide bulantısı
- Bazı kokulara karşı hassasiyet
- İştahsızlık
- Ağızda farklı tat
- Belirli yiyeceklere karşı isteksizlik
- Zaman zaman kusma
görülebilir.
Cleveland Clinic, gebelik bulantısının yaklaşık 6. haftada başlayabildiğini ve çoğu kişide 9. haftadan önce ortaya çıktığını belirtiyor. Cleveland Clinic
Hamilelik Bulantısı En Çok Hangi Haftalarda Olur?
Çoğu anne adayında belirtiler ilk trimesterin ortalarında daha belirgin hale gelir.
Cleveland Clinic’e göre gebelik bulantısı birçok kişide 8–10. haftalar civarında en yoğun dönemine ulaşabilir. Cleveland Clinic
Bu dönemde gebelik hormonlarındaki hızlı değişikliklerin bulantıya katkıda bulunduğu düşünülmektedir.
Ancak herkes için kesin bir “en kötü hafta” yoktur.
Bazı kişilerde bulantı 7. haftada daha yoğunken başka bir kişide 10–11. haftalarda daha fazla hissedilebilir.
Hamilelikte Bulantı Neden Olur?
Gebelik bulantısının nedeni tam olarak bilinmemektedir.
Ancak gebeliğin erken döneminde hızla değişen hormon seviyelerinin önemli rol oynadığı düşünülüyor.
Özellikle;
- hCG hormonu
- Östrojen
- Progesteron
gibi hormonlardaki değişikliklerin etkili olabileceği düşünülmektedir.
Hormonal değişiklikler aynı zamanda koku duyusunun hassaslaşmasına ve bazı yiyeceklerin tadının farklı algılanmasına da neden olabilir. ACOG, artan hormon seviyeleri ve kokulara karşı artmış hassasiyetin gebelik bulantısında rol oynayabileceğini belirtiyor. ACOG
“Sabah Bulantısı” Neden Deniliyor?
Bu isim biraz yanıltıcıdır.
Gebelik bulantısı sabahları daha belirgin olabilir çünkü uzun süre aç kalmak bazı kişilerde bulantıyı artırabilir.
Ancak belirtiler;
öğlen, akşam veya gece de ortaya çıkabilir.
Bazı anne adayları gün boyunca sürekli hafif bulantı yaşarken bazıları yalnızca belirli saatlerde rahatsızlık hisseder. nhs.uk
Bu nedenle “sabah bulantım yok, gebelik bulantısı yaşamıyorum” demek doğru olmayabilir.
Hamilelikte Bulantı Ne Zaman Geçer?
Çoğu anne adayında bulantı ilk trimesterin sonunda veya ikinci trimesterin başlarında azalmaya başlar.
ACOG’a göre belirtiler çoğu kadında 14. gebelik haftasına kadar kaybolur. NHS ise gebelik bulantısının çoğunlukla 16–20. haftalar arasında düzelmiş olduğunu belirtiyor. ACOG
Yani kabaca:
4–7. hafta: başlayabilir
8–10. hafta: daha belirgin olabilir
12–14. hafta: birçok kişide azalmaya başlar
16–20. hafta: çoğu kişide büyük ölçüde düzelir
Ancak bu yalnızca genel bir zaman çizelgesidir.
Bazı kadınlarda bulantı daha uzun sürebilir ve az sayıda kişide gebelik boyunca devam edebilir. ACOG
12 Haftada Bulantının Bitmesi Normal mi?
Evet.
İlk trimesterin sonlarına doğru bulantının azalması oldukça yaygındır.
Bu durum tek başına gebelikte bir problem olduğu anlamına gelmez.
Gebelik belirtilerinin zaman içerisinde değişmesi normaldir.
Özellikle 12–14. haftalara doğru hormon seviyelerinin değişmesiyle bulantı ve kusma şikâyetleri azalabilir.
Bulantının Birden Kesilmesi Düşük Belirtisi midir?
Tek başına hayır.
Gebelik belirtileri günlük olarak değişebilir.
Bir gün yoğun bulantı yaşayan bir kişi ertesi gün kendisini oldukça iyi hissedebilir.
Bulantının azalması veya kaybolması, özellikle gebeliğin ilerleyen haftalarında, çoğu zaman doğal sürecin bir parçasıdır.
Ancak bulantının kesilmesine vajinal kanama, şiddetli kasık ağrısı veya başka olağan dışı belirtiler eşlik ediyorsa kadın doğum değerlendirmesi gerekir.
Her Hamile Kadında Bulantı Olur mu?
Hayır.
Gebelikte bulantı oldukça yaygın olsa da tüm anne adaylarında görülmez.
Cleveland Clinic’e göre gebelerin yaklaşık %70’i gebelik sırasında bir miktar sabah bulantısı yaşayabilir. Cleveland Clinic
Dolayısıyla bulantısı olmayan önemli bir grup da vardır.
Bulantının olmaması bebeğin gelişmediği veya gebeliğin sağlıksız olduğu anlamına gelmez.
Hamilelikte Bulantıyı Artıran Şeyler Nelerdir?
Her kişide tetikleyiciler farklı olabilir.
Ancak sık karşılaşılan nedenler arasında;
- Uzun süre aç kalmak
- Yoğun yemek kokuları
- Yağlı veya baharatlı yiyecekler
- Yorgunluk
- Sıcak ortamlar
- Bazı parfüm ve temizlik ürünü kokuları
yer alabilir.
NHS de yorgunluğun bulantıyı artırabileceğini ve bulantıyı tetikleyen yiyecek veya kokulardan uzak durmanın yardımcı olabileceğini belirtiyor. nhs.uk
Hamilelikte Bulantıyı Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?
Hafif ve orta dereceli gebelik bulantısında bazı günlük düzenlemeler yardımcı olabilir.
Örneğin;
- Az ve sık öğünler yemek
- Uzun süre aç kalmamak
- Sabah yataktan kalkmadan önce sade kraker veya kuru ekmek gibi hafif yiyecekler tüketmek
- Yağlı ve yoğun kokulu yiyeceklerden kaçınmak
- Sıvıları küçük miktarlarda ve sık tüketmek
- Yeterince dinlenmek
bazı anne adaylarında rahatlama sağlayabilir.
NHS küçük ve sık öğünleri, sade karbonhidrat ağırlıklı yiyecekleri ve sıvıları küçük yudumlarla sık tüketmeyi öneriyor. nhs.uk
Zencefil Bulantıya İyi Gelir mi?
Bazı araştırmalar zencefilin hafif ve orta dereceli gebelik bulantısını azaltmaya yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.
NHS de zencefil içeren yiyecek ve içeceklerin bazı kişilerde faydalı olabileceğini belirtiyor. Ancak özellikle zencefil takviyesi kullanılacaksa gebelikte kullanıma uygunluğu konusunda sağlık profesyoneline danışılması öneriliyor. nhs.uk
Bitkisel olması, her ürünün gebelikte otomatik olarak güvenli olduğu anlamına gelmez.
Gebelikte Bulantı İlacı Kullanılabilir mi?
Evet, gerektiğinde gebelikte kullanılabilen bulantı ilaçları vardır.
Ancak ilaç seçimi anne adayının sağlık durumuna ve belirtilerin şiddetine göre yapılmalıdır.
ACOG ve NHS, yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmadığında sağlık profesyonellerinin gebelikte kullanılabilecek antiemetik tedaviler önerebileceğini belirtiyor. ACOG
Bu nedenle:
Gebelikte kendi kendinize bulantı ilacı başlamayın.
Reçetesiz satılan ilaçlar veya bitkisel ürünler dahil olmak üzere kullanacağınız ürünleri kadın doğum doktorunuzla görüşmeniz daha doğru olur.
Hamilelikte Çok Fazla Kusmak Normal mi?
Hafif kusma gebelikte sık görülebilir.
Ancak sürekli kusma ve hiçbir şey yiyip içememe normal sabah bulantısından daha ciddi bir tabloya işaret edebilir.
Gebelikte aşırı bulantı ve kusmanın ağır formuna hiperemezis gravidarum adı verilir.
ACOG’a göre bu durum gebeliklerin yaklaşık %3’üne kadarında görülebilir ve ciddi sıvı kaybı ile kilo kaybına neden olabilir. ACOG
Hiperemezis Gravidarum Nedir?
Hiperemezis gravidarum, gebelik bulantısının daha ağır şeklidir.
Anne adayı;
- Gün içerisinde defalarca kusabilir
- Yiyecekleri tutamayabilir
- Su içmekte zorlanabilir
- Kilo kaybedebilir
- Susuz kalabilir
- Günlük yaşamını sürdüremeyecek kadar halsizleşebilir
ACOG, gebelik öncesi vücut ağırlığının yaklaşık %5 veya daha fazlasının kaybedilmesi ve dehidrasyon bulgularının hiperemezis gravidarum açısından önemli olduğunu belirtiyor. ACOG
Bu durum tedavi gerektirebilir ve bazı hastalarda hastanede sıvı tedavisi uygulanması gerekebilir.
Hangi Durumlarda Kadın Doğum Doktoruna Başvurulmalı?
Özellikle kusma nedeniyle;
- Yiyecek veya sıvıları tutamıyorsanız
- İdrarınız belirgin koyulaştıysa
- Uzun süre idrara çıkmıyorsanız
- Ayağa kalkınca ciddi baş dönmesi veya bayılma hissi oluyorsa
- Kilo kaybediyorsanız
- Karın ağrınız varsa
- Ateşiniz varsa
- Kan kusuyorsanız
kadın doğum uzmanınızla iletişime geçmeniz gerekir.
NHS özellikle 24 saat boyunca yiyecek veya sıvı tutamama, 8 saatten uzun süre idrara çıkmama, koyu renkli idrar, belirgin halsizlik veya baş dönmesi, karın ağrısı, ateş, kanlı kusma ve kilo kaybını değerlendirme gerektiren belirtiler arasında sayıyor. nhs.uk
Gebeliğin İlerleyen Haftalarında Yeni Başlayan Bulantı Normal mi?
Gebelik bulantısının tipik başlangıcı ilk trimester içerisindedir.
ACOG, gebelikle ilişkili klasik bulantı ve kusmanın çoğunlukla 9. haftadan önce başladığını belirtiyor. İlk kez 9. haftadan sonra başlayan belirgin bulantı-kusmada başka nedenlerin de değerlendirilmesi gerekebilir. ACOG
Özellikle gebeliğin daha ileri dönemlerinde yeni başlayan şiddetli bulantıya;
- Şiddetli baş ağrısı
- Görme bozukluğu
- Karın üst bölgesinde ağrı
- Yüksek tansiyon
- Ani şişlik
gibi belirtiler eşlik ediyorsa kontrol ertelenmemelidir.
Hamilelikte Bulantı Bebeğe Zarar Verir mi?
Hafif ve orta düzeydeki tipik gebelik bulantısı çoğu durumda bebeğe zarar vermez.
ACOG ve NHS normal gebelik bulantısının genellikle fetüs açısından artmış bir risk oluşturmadığını belirtiyor. ACOG
Ancak anne adayının sürekli kusması, yeterli sıvı ve besin alamaması ve kilo kaybetmesi durumunda tedavi önemlidir.
Buradaki temel amaç hem annenin sıvı ve beslenme durumunu korumak hem de gebeliği sağlıklı şekilde takip etmektir.
Arnavutköy Gebelik Takibi ve Kadın Doğum Muayenesi
Hamilelikte bulantının ne zaman başlayacağı ve ne kadar süreceği her anne adayında aynı değildir.
Çoğu kişide şikâyetler gebeliğin erken döneminde başlayıp ikinci trimestre doğru azalırken bazı kişilerde daha uzun sürebilir.
Özellikle bulantı ve kusma günlük yaşamınızı etkiliyorsa, sıvı tüketmekte zorlanıyorsanız veya kilo kaybı başladıysa değerlendirme ertelenmemelidir.
Op. Dr. Önder Şeref – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı tarafından Arnavutköy’de erken gebelik değerlendirmesi, gebelik takibi ve gebeliğe bağlı bulantı-kusma şikâyetleri açısından muayene yapılabilir.