Kadın Sağlığında Erken Fark Edilirse Hayat Kurtarabilecek Belirtiler | Arnavutköy Kadın Doğum

Makale başlığı
Kadın Sağlığında Erken Fark Edilirse Hayat Kurtarabilecek Belirtiler | Arnavutköy Kadın Doğum
URL (slug)
kadin-sagliginda-erken-fark-edilmesi-gereken-belirtiler
Kısa özet
Kadın sağlığında bazı belirtiler basit nedenlerden kaynaklanabilirken bazıları erken değerlendirme gerektiren hastalıkların ilk işareti olabilir. Anormal kanama, geçmeyen karın şişliği, kasık ağrısı, gebelikte kanama ve diğer önemli belirtileri öğrenin.
Kadın Sağlığında Erken Fark Edilirse Hayat Kurtarabilecek Belirtiler
Kadın sağlığında bazı şikâyetler o kadar sık görülür ki zaman zaman “normaldir, geçer” düşüncesiyle ertelenebilir.
Adet dışı kanama, geçmeyen karın şişliği, kasık ağrısı veya ilişki sonrası kanama çoğu zaman kanser gibi ciddi bir hastalıktan kaynaklanmaz. Ancak bu belirtilerin bazıları rahim, rahim ağzı veya yumurtalık hastalıklarının erken işareti de olabilir.
Buradaki amaç her belirtiyi tehlikeli bir hastalık olarak yorumlamak değildir.
Asıl önemli olan vücudunuz için yeni, açıklanamayan, tekrarlayan veya giderek artan değişiklikleri fark etmek ve gerektiğinde kadın doğum uzmanına başvurmaktır.
Kanser belirtilerinin büyük bölümünün daha sık görülen iyi huylu hastalıklardan kaynaklanabileceğini, ancak erken değerlendirmenin olası ciddi hastalıkların daha erken saptanmasına yardımcı olabileceğini Cancer Research UK de vurguluyor. Kanser Araştırmaları UK
1. Menopoz Sonrası Kanama
Kadın sağlığında göz ardı edilmemesi gereken belirtilerin başında menopoz sonrasında meydana gelen vajinal kanama gelir.
Menopozdan sonra;
- Tek damla kan görülmesi,
- Hafif lekelenme,
- Pembe veya kahverengi akıntı,
- Daha belirgin vajinal kanama
olması değerlendirilmelidir.
Menopoz sonrası kanama her zaman kanser anlamına gelmez. Vajinal kuruluk, polipler veya farklı iyi huylu nedenler de kanamaya yol açabilir.
Ancak rahim içi, yani endometrium kanserinin en sık belirtilerinden biri menopoz sonrası anormal kanamadır. Kanser Araştırmaları UK
Bu nedenle:
“Bir kere oldu, bir daha olmadı.”
diyerek görmezden gelmek doğru değildir.
2. Adet Arasında Kanama
Normal adet dönemlerinin dışında meydana gelen tekrarlayan vajinal kanamalar değerlendirilmelidir.
Ara kanamanın nedeni;
- Hormonal değişiklikler,
- Doğum kontrol yöntemleri,
- Polipler,
- Miyomlar,
- Enfeksiyonlar,
- Rahim ağzıyla ilişkili problemler
olabilir.
Ancak özellikle daha önce olmayan ve tekrar eden kanamaların kadın doğum muayenesiyle değerlendirilmesi gerekir.
Rahim ağzı ve rahim kanserlerinde adetler arasında açıklanamayan kanama görülebilen belirtilerden biridir. Kanser Araştırmaları UK
3. Cinsel İlişki Sonrası Kanama
Cinsel ilişki sonrasında bir kez meydana gelen hafif lekelenmenin birçok iyi huylu nedeni olabilir.
Örneğin rahim ağzında ektropion, vajinal kuruluk veya enfeksiyonlar kanamaya neden olabilir.
Ancak özellikle ilişki sonrası kanama tekrarlıyorsa değerlendirilmesi önemlidir.
Rahim ağzı kanserinin görülebilen belirtileri arasında ilişki sonrası kanama da bulunmaktadır. Bununla birlikte bu belirtiyi yaşayan kişilerin büyük çoğunluğunda neden kanser değildir. Kanser Araştırmaları UK
Burada önemli olan paniğe kapılmak değil, nedenini araştırmaktır.
4. Geçmeyen Karın Şişliği
Karın şişliği son derece yaygın bir şikâyettir.
Beslenme, gaz, kabızlık ve adet dönemine bağlı hormonal değişiklikler geçici şişkinliğe neden olabilir.
Ancak şişkinlik;
- Yeni başladıysa,
- Sürekli hale geldiyse,
- Ay içerisinde sık sık ortaya çıkıyorsa,
- Karında belirgin büyüme hissi oluşturuyorsa
özellikle başka belirtilerle birlikte değerlendirilmelidir.
Yumurtalık kanserinde görülebilecek belirtiler arasında sık veya kalıcı karın şişliği bulunur. NHS ve ACOG; şişkinlik, karın veya kasık ağrısı, erken doyma ve sık idrara çıkma gibi belirtilerin sık tekrarlaması durumunda değerlendirme öneriyor. nhs.uk
5. Çok Çabuk Doyma veya İştah Değişikliği
Eskiden rahatlıkla yiyebildiğiniz miktarlarda yemek yiyemiyor ve birkaç lokmadan sonra sürekli doyuyorsanız bu değişikliğin nedeni araştırılabilir.
Özellikle erken doyma;
karın şişliği + kasık ağrısı + sık idrara çıkma
gibi diğer şikâyetlerle birlikte görülüyorsa kadın doğum değerlendirmesi önem kazanır.
Erken doyma ve yemek yemekte güçlük yumurtalık kanserinde bildirilen belirtilerden biridir. ACOG
Ancak mide ve bağırsak hastalıkları başta olmak üzere çok sayıda başka neden de aynı şikâyete yol açabilir.
6. Sürekli veya Tekrarlayan Kasık Ağrısı
Kadınlarda kasık ağrısı oldukça sık görülür.
Yumurtlama, adet sancısı, endometriozis, miyomlar, yumurtalık kistleri, enfeksiyonlar ve bağırsak veya idrar yolu problemleri kasık ağrısına yol açabilir.
Ancak ağrı;
- Tekrarlıyorsa,
- Haftalardır devam ediyorsa,
- Giderek artıyorsa,
- Cinsel ilişki sırasında ortaya çıkıyorsa,
- Kanama veya karın şişliğiyle birlikteyse
değerlendirilmelidir.
ACOG da pelvik ağrıyı jinekolojik muayene gerektirebilecek belirtiler arasında saymaktadır. ACOG
7. Ani ve Çok Şiddetli Kasık Ağrısı
Bu durum kronik kasık ağrısından farklıdır.
Birden başlayan, özellikle tek taraflı ve çok şiddetli kasık ağrısına bulantı veya kusma eşlik ediyorsa yumurtalığın kendi etrafında dönmesi, yani over torsiyonu gibi acil durumlar akla gelebilir.
Over torsiyonunda yumurtalığın kan akımı bozulabilir ve zamanında müdahale yumurtalığın korunması açısından önemlidir. ACOG, ani başlayan karın ağrısı ile bulantı-kusmayı torsiyonun tipik belirtileri arasında sayıyor. ACOG
Bu nedenle böyle bir durumda rutin randevu beklenmemelidir.
8. Açıklanamayan veya Kanlı Vajinal Akıntı
Vajinal akıntı kadınlarda doğal olarak bulunur ve adet döngüsü içerisinde miktarı değişebilir.
Ancak;
- Kanlı akıntı,
- Kötü kokulu akıntı,
- Normalden belirgin farklı akıntı,
- Menopoz sonrasında yeni başlayan akıntı
gibi değişiklikler değerlendirilmelidir.
Özellikle açıklanamayan kanlı veya kötü kokulu vajinal akıntı rahim ağzı veya rahim kaynaklı problemlerde görülebilir. Kanser Araştırmaları UK
Çoğu durumda neden enfeksiyon veya başka iyi huylu hastalıklar olsa da nedeni belirlenmelidir.
9. Cinsel İlişki Sırasında Yeni Başlayan Ağrı
Cinsel ilişki sırasında ağrı bazen vajinal kuruluk gibi basit nedenlerden kaynaklanabilir.
Ancak daha önce olmayan bir ağrı başladıysa veya uzun süredir devam ediyorsa;
- Endometriozis,
- Yumurtalık kistleri,
- Pelvik enfeksiyonlar,
- Pelvik taban problemleri,
- Menopoza bağlı değişiklikler
gibi birçok neden araştırılabilir.
Rahim ağzı kanserinde de cinsel ilişki sırasında ağrı görülebilen belirtiler arasındadır. Kanser Araştırmaları UK
Bu nedenle özellikle ağrıya kanama veya anormal akıntı eşlik ediyorsa kadın doğum muayenesi ertelenmemelidir.
10. Menopoz Öncesinde Çok Yoğun veya Değişen Kanamalar
Yoğun adet kanaması çoğu zaman miyom, polip veya hormonal problemler gibi iyi huylu nedenlerden kaynaklanabilir.
Ancak;
- Kanamalar belirgin şekilde arttıysa,
- Adet süresi uzadıysa,
- Adet aralarında kanama başladıysa,
- Sürekli halsizlik ve kansızlık oluşuyorsa
değerlendirme gerekir.
Rahim kanserinde de olağan dışı ağır veya dönemler arasında devam eden kanamalar görülebilir. Kanser Araştırmaları UK
Özellikle kişinin kendi normal adet düzenindeki yeni değişiklikler önemlidir.
Gebelikte Hangi Belirtiler Acildir?
Kadın sağlığında erken fark edilmesi önemli belirtiler yalnızca kanserlerle sınırlı değildir.
Gebelik sırasında bazı belirtilerin erken değerlendirilmesi anne ve bebeğin sağlığı açısından kritik olabilir.
Gebelikte Kanama + Tek Taraflı Şiddetli Ağrı
Gebeliğin erken döneminde vajinal kanama ile birlikte tek taraflı kasık veya karın ağrısı varsa dış gebelik ihtimalinin değerlendirilmesi gerekir.
Dış gebelikte ayrıca;
- Omuz ucunda ağrı,
- Baş dönmesi,
- Bayılacak gibi olma,
- Bilinç kaybı,
- Şiddetli karın ağrısı
görülebilir.
Dış gebeliğin yırtılması karın içerisine ciddi kanamaya yol açabileceğinden şiddetli ağrı veya bayılma acil değerlendirme gerektirir. UCLH
Gebelikte Şiddetli Baş Ağrısı ve Görme Bozukluğu
Gebeliğin özellikle 20. haftasından sonra;
şiddetli baş ağrısı, bulanık görme, ışık çakmaları, kaburgaların altında ağrı ve yüz veya ellerde ani şişme
preeklampsi açısından değerlendirilmesi gereken belirtilerdir. nhs.uk
Preeklampsi anne ve bebek açısından ciddi komplikasyonlara yol açabileceği için bu belirtilerde kontrol ertelenmemelidir.
Kanser Belirtisi Yoksa Kontrole Gerek Yok mu?
Hayır.
Bazı jinekolojik kanserler erken dönemde hiçbir belirti oluşturmayabilir.
Örneğin rahim ağzındaki kanser öncüsü hücresel değişiklikler genellikle belirti vermez. Bu nedenle yalnızca belirti beklemek yerine yaşa ve kişisel risk faktörlerine uygun rahim ağzı kanseri taramalarının yapılması önemlidir. Kanser Araştırmaları UK
Benzer şekilde yumurtalık kanserinde ortalama riskli ve belirtisi olmayan kadınlar için güvenilir bir rutin tarama testi bulunmamaktadır; bu nedenle yeni ve kalıcı belirtilerin fark edilmesi önemlidir. ACOG
“CA-125 Yaptırayım, Kanser Var mı Öğreneyim” Doğru mu?
Tek başına doğru bir yaklaşım değildir.
CA-125 bazı yumurtalık kanserlerinde yükselebilir ancak endometriozis, adet dönemi ve farklı iyi huylu durumlarda da yükselebilir.
Ayrıca yumurtalık kanseri bulunan bazı kişilerde normal olabilir.
Bu nedenle şikâyeti olmayan ortalama riskli kadınlarda CA-125 tek başına yumurtalık kanseri tarama testi olarak önerilmez. ACOG
Testler hastanın yaşı, şikâyetleri, ultrason bulguları ve aile öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.
Aile Öyküsü Neden Önemli?
Annenizde, kız kardeşinizde veya yakın aile üyelerinde özellikle;
- Meme kanseri,
- Yumurtalık kanseri,
- Rahim kanseri,
- Kolon kanseri
öyküsü bulunuyorsa bunu kadın doğum uzmanınıza bildirmeniz önemlidir.
Bazı ailelerde BRCA1/BRCA2 veya Lynch sendromu gibi kalıtsal genetik durumlar kanser risklerini artırabilir. ACOG, güçlü meme, yumurtalık veya kolon kanseri aile öyküsü bulunan kişilerin risk değerlendirmesi açısından ele alınmasını öneriyor. ACOG
Bu durum mutlaka sizde kanser gelişeceği anlamına gelmez; ancak takip stratejisinin değişmesine neden olabilir.
Hangi Belirtilerde Beklemeden Sağlık Kuruluşuna Başvurulmalı?
Özellikle şu durumlarda rutin kontrol tarihini beklemek doğru olmayabilir:
- Ani ve şiddetli karın veya kasık ağrısı
- Şiddetli ağrı ile bayılma veya ciddi baş dönmesi
- Kontrol edilemeyecek kadar yoğun vajinal kanama
- Gebelikte şiddetli karın ağrısı ve kanama
- Gebelikte omuz ucunda ağrı ve bayılacak gibi olma
- Gebelikte şiddetli baş ağrısı ve ani görme değişikliği
- Ani nefes darlığı veya bilinç değişikliği
Şiddetli pelvik ağrıya bayılma, ağır kanama veya nefes darlığının eşlik etmesi acil değerlendirme gerektirebilir. nhs.uk
En Önemli Kural: Vücudunuzdaki Yeni Değişiklikleri Küçümsemeyin
Kadın sağlığında önemli olan yalnızca belirli bir belirtiler listesi ezberlemek değildir.
Kişinin kendi normalini bilmesi önemlidir.
Örneğin yıllardır düzenli adet gören bir kadında aniden başlayan ara kanamalar, her zaman karın şişliği yaşamayan bir kişide haftalarca devam eden şişkinlik veya daha önce ağrısız olan cinsel ilişkinin ağrılı hale gelmesi yeni bir değişikliktir.
Bu değişikliklerin çoğunun altında ciddi bir hastalık çıkmayabilir.
Ancak neden bilinmeden:
“Benim yapım böyle.”
veya
“Yaştandır.”
diyerek uzun süre ertelemek doğru olmayabilir.
Arnavutköy Kadın Doğum Uzmanı – Op. Dr. Önder Şeref
Kadın sağlığı şikâyetlerinde erken değerlendirme hem problemin nedeninin belirlenmesi hem de gerekli tedavinin zamanında planlanması açısından önemlidir.
Op. Dr. Önder Şeref – Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı tarafından Arnavutköy’de;
adet düzensizlikleri, anormal vajinal kanamalar, kasık ağrısı, yumurtalık kistleri, miyomlar, menopoz dönemi, gebelik takibi ve diğer kadın sağlığı problemleri açısından değerlendirme yapılabilir.
Arnavutköy kadın doğum uzmanı, Arnavutköy kadın doğum doktoru, jinekolojik muayene veya gebelik takibi hakkında bilgi almak ve muayene planlamak için iletişime geçebilirsiniz.